Category: Đọc

Tất cả chúng ta đều muốn công việc của mình mang một tầm quan trọng nhất định. Không có động lực nào lớn hơn việc biết rằng bạn đang tạo ra sự thay đổi cho thế giới. 

Amy Wrzesniewski đến từ Đại học Yale nói với tôi rằng con người coi công việc của họ chỉ là một việc làm (một điều bắt buộc mà không mang quá nhiều ý nghĩa tích cực đối với cuộc sống của họ), một nghề nghiệp (một thứ gì đó để “chiến thắng” hoặc “thăng tiến”), hoặc là một tiếng gọi của đam mê (“một nguồn vui và thỏa mãn, nơi bạn làm một công việc có ích cho xã hội”). Bạn thường cho rằng một số nghề dễ được coi là tiếng gọi của đam mê hơn những nghề khác, nhưng câu trả lời bất ngờ là tất cả phụ thuộc vào cách suy nghĩ của bạn về nó. Amy quan sát các bác sĩ và y tá, giáo viên và thủ thư, kỹ sư và nhà phân tích, quản lý và thư ký. Trong số những người làm những nghề này chỉ có khoảng 1/3 coi công việc là tiếng gọi của đam mê. Và những người đó không chỉ hạnh phúc hơn, mà nghiên cứu còn chỉ ra rằng họ khỏe mạnh hơn.

Một khi đã được giải thích, điều đó trở nên thật hiển nhiên. Nhưng bao nhiêu người trong số các bạn đã dành thời gian tìm kiếm giá trị sâu xa hơn trong công việc của mình? Bao nhiêu công ty trong số các công ty của các bạn có thói quen cho mọi người tiếp cận trực tiếp với khách hàng, nhất là những người làm việc xa bộ phận “tiền tuyến” nhất? Có quá khó để bắt đầu hay không?

Tôi không quan tâm bạn thức đến 11 giờ đêm hay 2 giờ sáng. Chỉ cần bạn nói giờ bạn thức dậy, tôi có thể biết bạn đang sống cuộc sống như thế nào!

Gần đây đọc thấy nhiều quotes khuyên giới trẻ Việt Nam nên chịu khó làm việc, chịu khó thức khuya, làm quần quật đến 2-3h sáng thì mới mong có một ngày làm nên cái gì đó. Tôi thì không đồng tình về quan điểm này.

Theo tôi, giới trẻ nên đi nhiều nơi, quan sát nhiều, nghe nhiều, đọc nhiều, khám phá nhiều thì sẽ tốt hơn cho việc sau này có làm nên cái gì hay không. Nhưng phải bằng chính sự đam mê tìm tòi của mình, phải đi bằng đôi chân của mình chứ không phải là trên một đam mê hay đôi chân của người khác.

Và hãy bắt đầu bằng việc thức dậy thật sớm vào buổi sáng – lúc mặt trời chưa nhô lên khỏi đường chân trời.

Thể dục buổi sáng là cách hưởng thụ cuộc sống tuyệt vời nhất trong tất thảy mọi món mà tôi đã enjoy. Hít thở bầu không khí trong lành, lắng nghe những âm trong vắt, tiếng chim là tiếng chim, tiếng người là tiếng người.

Bạn còn nhớ lần đầu Chí Phèo tỉnh dậy vào buổi sáng sau cơn say không? Đó chính là âm thanh kỳ diệu của buổi sáng. Nó đã đánh thức Chí về với cuộc sống hiện tại, và thay đổi cuộc đời anh ấy. Nó cũng sẽ giúp bạn thoát khỏi những cơn say và thay đổi cuộc đời bạn.

Đọc sách vào buổi sáng là cách để bạn phát triển cá nhân mình. Thành công trong công việc luôn tỉ lệ thuận với năng lực phát triển cá nhân của bạn. Sự khác biệt của bạn hôm nay với ngày mai chính là việc bạn có tự rèn luyện, học tập thêm được điều gì hay không.

Tôi đã từng đánh giá một người hiện tại bằng cảm nhận của mình cách đây 3-4 năm, mà quên rằng từ lúc gặp đó đến giờ, họ đã không ngừng học, luôn rèn luyện và đã ở một level mới! Đừng đánh giá và đừng tin vào lời nhận xét về ai đó ở quá khứ.

Lên danh sách những việc cần làm vào buổi sáng là cách lên kế hoạch hiệu quả nhất. Vì bạn có cả một ngày dài ở phía trước kìa!

Đúng! Nếu bạn đi ngủ muộn thì chắc chắn sẽ không thể nào làm được điều đó!

Nhưng cách bạn bắt đầu một ngày mới sẽ quyết đinh cả ngày hôm đó của bạn! Hãy chọn một ngày mới nhiều năng lượng và tràn đầy hứng khởi.

Có khá nhiều điều thú vị được tác giả mổ xẻ trong cuốn sách này. Nhưng thú vị nhất là góc nhìn của một nhà đầu tư với Startup trong thời đại của cuộc CMCN lần thứ Tư.

Trí tuệ nhân tạo, robot, thành phố thông minh, … là những cụm từ được nhắc đến rất nhiều trong năm nay trên tất cả các phương tiện truyền thông đại chúng. Nhiều chuyên gia đánh giá rằng trí tuệ nhân tạo sẽ thay thế con người trong thời gian tới. Nhưng với tác giả Peter Thiel, AI chỉ giúp hỗ trợ con người để hoàn thành các công việc một cách nhanh hơn, tiết kiệm hơn. Rõ ràng là con người tạo ra máy móc và máy móc hoạt động dưới sự điều hành của con người.

Cạnh tranh và độc quyền là 2 khái niệm trong thương trường. Nếu bạn đặt mình vào thế cạnh tranh, thì đó là một cuộc chiến dài hơi, mệt mỏi và không bao giờ kết thúc. Nhưng nếu bạn tạo ra thứ gì đó chỉ một mình bạn cung cấp, bạn sẽ dẫn đầu. Đó chính là triết lí về khởi nghiệp trong “Không dến Một” – hãy tạo ra/cung cấp thứ gì mới mẻ, chưa từng có ai cung cấp.

Hoặc cũng có thể là cung cấp thứ đã có rồi trên một nền tảng mới, cách thức mới mà bạn vượt trội gấp 10 lần so với các đối thủ đang có trên thương trường.

Tạo ra thứ sản phẩm hoàn toàn mới, hay một dịch vụ tốt hơn 10 lần chính là những BÍ MẬT mà các Startup cần phải tìm kiếm. Có rất nhiều những BÍ MẬT như thế đang tồn tại trong thế giới này. Bạn phải tin vào nó thì mới tìm thấy nó. 

Ảnh: Internet

Làm trong lĩnh vực sáng tạo, và tôi yêu những bộ phim hoạt hình, đặc biệt là những phim của Pixar Animation Studios. Tôi luôn tò mò làm sao mà Pixar có thể tạo ra những sản phẩm tuyệt vời, đầy sáng tạo nhưnglại vô cùng cuốn hút hết lần này đến lần khác như thế.

Trong cuốn tiểu sử về Steve Jobs, Pixar như một cuộc phiêu lưu nhỏ khi đặt cạnh Apple, nhưng với những con người cùng Steve tham gia cuộc phiêu lưu đó, Pixar chính là bước đệm, chính là nền tảng để tái sinh một Steve, giúp ông có thể quay trở lại Apple với một tâm thế hoàn toàn khác, áp dụng những chiến lược phát triển sản phẩm, kinh doanh mới – được đúc kết từ chính Pixar.

Ed Catmull và John Lasetter hiện đang giữ những vị trí quan trọng nhất của Walt Disney, nhưng chính họ là những người đã bị Disney từ chối, sa thải trước đó. “Vương quốc sáng tạo”  là câu chuyện mà Ed đã cùng John xây dựng một Pixar làm thay đổi ngành điện ảnh thế giới khi đưa công nghệ vào sản xuất các tác phẩm điện ảnh.

Có thể nói, với Ed, văn hóa là yếu tố quan trọng nhất trong những thứ để giúp cho Pixar trở nên trường tồn với thời gian: “Mục tiêu của tôi là xây dựng một nền văn hóa của Pixar, thứ sẽ tồn tại lâu hơn các nhà sáng lập của nó là Steve Jobs, John Lasseter và tôi.”

Văn hóa của Pixar là một văn hóa thúc đẩy sự sáng tạo được xây dựng dựa trên nguyên tắc “Trung thực, thẳng thắn”. Nó được gọi là Braintrust.

Braintrust giúp các thành viên của Pixar có thể tận dụng được nguồn lực đám đông trong việc sáng tạo. Nơi mà một người đưa ra ý tưởng, và những người khác có thể thẳng thắn đưa ra những suy nghĩ của mình về ý tưởng đó – với tinh thần góp ý tích cực, để giúp ý tưởng trở lên tốt hơn – chứ không phải vùi dập nó.

Với tinh thần Braintrust, mọi sự góp ý đưa ra là dành cho ý tưởng – chứ không phải dành cho người chủ của ý tưởng. Người đưa ra ý tưởng không bắt buộc phải nghe theo bất cứ lời góp ý nào – kể cả đó là ý kiến của những người có cấp bậc cao hơn.

Đằng sau những bộ phim thành công nối tiếp thành công của Pixar không phải bởi họ có những con người tài giỏi, mà là ở chỗ họ đã xây dựng được một văn hóa để những con người tài giỏi đó có thể thẳng thắn với nhau, giúp nhau hoàn thiện những ý tưởng của họ.

Văn hóa về tranh luận hiện nay ở rất nhiều các công ty đang tạo ra nhiều rào cản hơn là thúc đẩy các ý tưởng phát triển. Bởi mọi người không dám thẳng thắn với nhau. Mọi người thường không nhìn vào ý tưởng để đánh giá, góp ý mà nhìn vào người đưa ra ý tưởng để xem xét. Mọi người sợ người khác đánh giá về mình chứ không phải về ý kiến/ý tưởng của họ.

Tôi đã có những trải nghiệm về điều này của bản thân mình. Nhóm creative/content ở chỗ tôi có group skype và facebook riêng. Chúng tôi thống nhất khi ai đó có ý tưởng gì mới sẽ chia sẻ lên các group đó, và mọi người sẽ đưa ra ý kiến của họ. Tôi post lên đó vài ý tưởng, đã phần đến “seen” nhưng chỉ 1-2 người đưa ra ý kiến. Ý tưởng đó vẫn chỉ là ý tưởng. Bản thân tôi cũng không còn muốn chia sẻ các ý tưởng mới mẻ nữa.

Vương quốc sáng tạo còn là những bài học rất quý giá về việc xây dựng doanh nghiệp lấy con người là trung tâm. “Chúng tôi bắt đầu từ giả định rằng nhân viên của chúng tôi rất tài năng và luôn khát khao được cống hiến. Chúng tôi thừa nhận, chứ không phải cố ý, rằng công ty của chúng tôi đang khiến những tài năng đó ngột ngạt khó thở theo vô số cách thức không thể thấy được.”

Trong một nền kinh tế nhiều sự thay đổi như bây giờ, doanh số, lợi nhuận thường được các chủ doanh nghiệp lấy làm chỉ tiêu tăng trưởng của mỗi năm, mà  quên đi việc xây dựng một văn hóa phù hợp, thì rất khó có được sự phát triển lâu dài.

Khởi nghiệp táo bạo bắt đầu câu chuyện của Kodak từ một Doanh nghiệp dẫn đầu hơn 100 năm đến khi phải nộp hồ sơ phá sản năm 2012. Chỉ bởi họ quá tự mãn với vị thế dẫn đầu và xem nhẹ sự phát triển công nghệ. 

Năm 1975, Steven Sasson, một kỹ sư của Kodak, cùng nhóm của mình đã tạo ra chiếc máy ảnh kỹ thuật số đầu tiên, nặng tới 3,6kg, mất đến 23 giây để chụp một bức ảnh có độ phân giải 0,01 megapixel. Các nhà điều hành của Kodak đánh giá đó chỉ là một món đồ chơi, để rồi, 15 năm sau, khi họ nhận ra thì đã không thể bắt kịp với tốc độ phát triển của công nghệ ảnh kỹ thuật số được nữa rồi.

Vậy các nhà khởi nghiệp hiện này cần những gì để có thể “Nghĩ lớn, làm lớn và thay đổi thế giới”, mà không đi vào vết xe đổ của Kodak?

Làm chủ công nghệ

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang nổ ra trên khắp thế giới, thời đại 4.0 đã mở ra, muốn khởi nghiệp thành công phải nắm bắt và làm chủ được được hướng đi cuộc cách mạng này: Trí tuệ nhân tạo, công nghệ in 3D, robot thông minh, công nghệ gen và sinh học tổng hợp. Đừng đứng ngoài cuộc, đừng nghĩ đó chỉ là những đồ chơi của các nhà khoa học, đừng như Kodak.

Những thứ MIỄN PHÍ vô cùng giá trị.  

Tôi đang viết những dòng này trên Google docs, một ứng dụng miễn phí, chạy trên nền tảng web bằng trình duyệt Chrome miễn phí, và nó tự động lưu trên Google Drive cũng miễn phí. Vậy mà Google, nhà cung cấp những thứ miễn phí này, cũng rất nhiều những thứ miễn phí khác đang có giá trị hàng trăm tỉ đô. Chúng ta có thể bắt gặp hàng trăm thứ miễn phí như thế nhưng công ty sở hữu chúng lại rất giá trị. 

Lấy khách hàng làm trung tâm

Rechard Branson thành lập hãng hàng không Virgin Atlantic vì ông phải đi máy bay mà dịch vụ hàng không thì quá tệ. Ông muốn khách hàng trải nghiệm dịch vụ của mình sẽ phải thốt lên: Wow, nơi này thật tuyệt. Virgin Atlantic đã đứng vững suốt 33 năm qua, khiến cho các hãng hàng không đối thủ của mình đều phá sản. 

Amazon cũng vậy. “Điều gì sẽ thay đổi trong mười năm tới?” Đó là một câu hỏi hay nhưng cũng là một câu hỏi thông dụng. Tôi hầu như chưa bao giờ nhận được câu hỏi: “Điều gì sẽ không thayđổi trong mười năm tới?” Và tôi dám chắc rằng câu hỏi thứ hai quan trọng hơn – bởi vì bạn có thểxây dựng được chiến lược kinh doanh dựa trên những điều ổn định theo thời gian… Trong ngànhkinh doanh bán lẻ của chúng tôi, chúng tôi biết khách hàng muốn giá thấp, muốn giao hàng nhanh,muốn có nhiều lựa chọn; và những điều này vẫn sẽ đúng trong mười năm nữa.”Đó là những gì Jeff Bezos đã chia sẻ.

Cách nấu món súp đá

Là cách để đưa những ý tưởng táo bạo thành hiện thực. Bạn có một ý tưởng táo bạo. Bạn hãy thuyết phục các nhà đầu tư, hãy tìm nguồn lực để tham gia vào thực hiện ý tưởng đó. Cách nấu món súp đá chính là ý tưởng cho chương trình truyền hình “Shark Tank” – Thương vụ bạc tỷ đang rất nóng hiện nay trong giới khởi nghiệp, kinh doanh. 

Các định luật của Peter (Peter’s Laws)

Tác giả đã đưa ra 28 quy luật về “Tín ngưỡng về một tư duy kiên trì và đam mê”, đọng lại trong tôi là những quy luật sau: 

1. Bất kể điều gì đi sai hướng, hãy điều chỉnh nó!

2. Khi phải lựa chọn – hãy chọn cả hai!

3. Làm theo sách vở… nhưng hãy là tác giả!

4. Nếu không thể thắng, hãy đổi luật chơi!

5. Nếu không thể đổi luật chơi, hãy phớt lờ nó. 

6. Khi thiếu sự thử thách, hãy tự tạo ra chúng. 

7. Lời từ chối chỉ đơn giản là hãy bắt đầu ở một cấp độ cao hơn. 

8. Đừng đi khi bạn có thể chạy. 

9. Nếu bạn nghĩ điều gì là không thể, thì nó là không thể đối với bạn.

10. Chuyên gia là người nói cho bạn cách chính xác để không thể thực hiện điều gì đó.

11. Trước một ý tưởng đột phá là một ý nghĩ điên khùng.

12. Nếu bạn không thể đo lường nó, bạn sẽ không thể cái tiến nó.

13. Thất bại sớm, thất bại thường xuyên, thất bại hướng về phía trước.

Kinh doanh là gì? Công việc kinh doanh là làm những gì? Kinh doanh là tiền. Công việc kinh doanh là mua bán hàng hóa, dịch vụ để sinh lợi nhuận.

Hẳn là thế rồi.

Nhưng bản chất của kinh doanh, theo cách định nghĩa của John C. Maxwell, lại giản dị đến bất ngờ: Giúp đỡ.

Như Peter H. Diamandis viết trong cuốn BOLD: How to Go Big, Creat Wealth and Impact the World: “cách tốt nhất để trở thành tỉ phú chinh là giải quyết được vấn đề của hàng tỉ người.”. Kinh doanh luôn đơn giản là việc một người, một nhóm người, một công ty đưa ra các giải pháp để giúp đỡ người khác giải quyết các khó khăn, các vấn đề mà họ đang gặp phải. Nhìn nhận “Kinh doanh” ở góc độ này, tự chúng ta thấy công việc kinh doanh thật nhiều ý nghĩa.

Pixar là hãng đầu tiên đưa công nghệ vào sản xuất một bộ phim hoạt hình, và làm thay đổi ngành điện ảnh thế giới. Nhưng người xem nhớ đến các bộ phim của Pixar không phải ở phần hình ảnh, mà lả ở câu chuyện của phim. Họ sẽ nhớ mãi về bộ phim vì nó chạm đến những cảm xúc sâu kín nhất của họ, lấy đi những giọt nước mắt, hoà vào phút giây hạnh phúc hạnh phúc tuyệt vời của nhân vật trong phim. Trong Finding Dory, tôi đã không thể cầm được nước mắt khi chứng kiến hình ảnh bố mẹ của Dory đã dành trọn cả cuộc đời mình đề xếp những vỏ thành những con đường dẫn về nhà, với niềm tin, hi vọng Dory, đứa con với chứng mất trí nhớ tạm thời, đã bị thất lạc, có thể tìm được về nhà. Cảm xúc đó cứ sống mãi trong tôi.

Trong kinh doanh cũng vậy. Công việc giúp đỡ rõ ràng là đáng quý, nhưng cách thức và thái độ của người giúp còn quan trọng hơn rất nhiều. Mang lại cho khách hàng những trải nghiệm tuyệt vời, chạm đến cảm xúc của họ, sẽ khiến họ không những nhớ mãi, mà còn nói điều đó với nhiều người.

Nhắc đến dịch vụ khách hàng, không thể bỏ qua Zappos, một công ty bán hàng qua mạng được Amazon mua lại với giá 1,2 tỉ đô la vào năm 2009. Văn hoá phục vụ của Zappos được Tony Hsieh, CEO, nói đến rất chi tiết trong cuốn tự truyện “Delivering Happiness” – cuốn sách xếp thứ 1 trong các sách về Dịch vụ khách hàng; xếp thứ 5 trong các sách về Marketing và Bán hàng; và xếp thứ 7 trong các sách về Quản lý (theo đánh giá của Amazon.com).

Khách hàng của Zappos đặt hàng qua qua website sẽ được giao hàng miễn phí, trong trường hợp họ không thích hoặc không đi vừa đôi giày đó, họ cũng sẽ không phải trả phí cho việc đổi trả. Họ cũng có thể yêu cầu mang nhiều hơn một kiểu giày đến để họ chọn, lấy đôi họ ưng và trả những đôi còn lại. Trên website, Zappos thông báo sẽ giao hàng trong khoảng 2-4 ngày, nhưng họ luôn cố gắng giao hàng sớm hơn thời hạn đó, có những đơn hàng, người mua đặt 10h đêm hôm trước, 8h sáng hôm sau họ đã nhận được hàng.

Điều này là một trải nghiệm bất ngờ, khiến khách hàng nhớ mãi và kể cho bạn bè của mình.

Với quan điểm của Tony, chi phí cho việc đổi trả đó sẽ được xem như chi phí tiếp thị.

“Cởi mở và chân thật trong giao tiếp là nền móng tốt nhất cho mọi mối quan hệ, nhưngphải nhớ rằng, không phải bằng cách bạn nói mà là cách bạn làm cho khách hàng cảmnhận được mới là quan trọng nhất” – Tony Hsieh.

Chưa khi nào dịch vụ khách hàng lại trở lên quan trọng như bây giờ. Văn hoá phục vụ khách hàng mà một công ty xây dựng được là vô giá, nó tạo nên thành công lâu dài, vững chắc cho công ty. Với tâm thế của những người đi giúp đỡ người khác giải quyết các khó khăn, hoàn thành công việc phức tạp của họ theo cách đơn giản, giúp họ có thêm nhiều thời gian hơn cho gia đình, hãy dành cho họ sự giúp đỡ tận tình nhất, khiến họ bất ngờ và nhớ về mình mãi mãi. Đó là cách mà các công ty tỉ đô đang lấy làm nền móng để xây dựng cho hoạt động kinh doanh của mình.

“Bạn sẽ không bao giờ có lợi thế về sản phẩm hoặc giá cả mãi mãi được, bởi chúng cóthể được đối thủ sao chép một cách dễ dàng. Nhưng có được văn hoá dịch vụ kháchhàng mạnh mẽ, bạn không thể bị sao chép” – Jerry Fritz.

@v2hao