Author: Vũ Viết Hảo

Khởi nghiệp táo bạo bắt đầu câu chuyện của Kodak từ một Doanh nghiệp dẫn đầu hơn 100 năm đến khi phải nộp hồ sơ phá sản năm 2012. Chỉ bởi họ quá tự mãn với vị thế dẫn đầu và xem nhẹ sự phát triển công nghệ. 

Năm 1975, Steven Sasson, một kỹ sư của Kodak, cùng nhóm của mình đã tạo ra chiếc máy ảnh kỹ thuật số đầu tiên, nặng tới 3,6kg, mất đến 23 giây để chụp một bức ảnh có độ phân giải 0,01 megapixel. Các nhà điều hành của Kodak đánh giá đó chỉ là một món đồ chơi, để rồi, 15 năm sau, khi họ nhận ra thì đã không thể bắt kịp với tốc độ phát triển của công nghệ ảnh kỹ thuật số được nữa rồi.

Vậy các nhà khởi nghiệp hiện này cần những gì để có thể “Nghĩ lớn, làm lớn và thay đổi thế giới”, mà không đi vào vết xe đổ của Kodak?

Làm chủ công nghệ

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang nổ ra trên khắp thế giới, thời đại 4.0 đã mở ra, muốn khởi nghiệp thành công phải nắm bắt và làm chủ được được hướng đi cuộc cách mạng này: Trí tuệ nhân tạo, công nghệ in 3D, robot thông minh, công nghệ gen và sinh học tổng hợp. Đừng đứng ngoài cuộc, đừng nghĩ đó chỉ là những đồ chơi của các nhà khoa học, đừng như Kodak.

Những thứ MIỄN PHÍ vô cùng giá trị.  

Tôi đang viết những dòng này trên Google docs, một ứng dụng miễn phí, chạy trên nền tảng web bằng trình duyệt Chrome miễn phí, và nó tự động lưu trên Google Drive cũng miễn phí. Vậy mà Google, nhà cung cấp những thứ miễn phí này, cũng rất nhiều những thứ miễn phí khác đang có giá trị hàng trăm tỉ đô. Chúng ta có thể bắt gặp hàng trăm thứ miễn phí như thế nhưng công ty sở hữu chúng lại rất giá trị. 

Lấy khách hàng làm trung tâm

Rechard Branson thành lập hãng hàng không Virgin Atlantic vì ông phải đi máy bay mà dịch vụ hàng không thì quá tệ. Ông muốn khách hàng trải nghiệm dịch vụ của mình sẽ phải thốt lên: Wow, nơi này thật tuyệt. Virgin Atlantic đã đứng vững suốt 33 năm qua, khiến cho các hãng hàng không đối thủ của mình đều phá sản. 

Amazon cũng vậy. “Điều gì sẽ thay đổi trong mười năm tới?” Đó là một câu hỏi hay nhưng cũng là một câu hỏi thông dụng. Tôi hầu như chưa bao giờ nhận được câu hỏi: “Điều gì sẽ không thayđổi trong mười năm tới?” Và tôi dám chắc rằng câu hỏi thứ hai quan trọng hơn – bởi vì bạn có thểxây dựng được chiến lược kinh doanh dựa trên những điều ổn định theo thời gian… Trong ngànhkinh doanh bán lẻ của chúng tôi, chúng tôi biết khách hàng muốn giá thấp, muốn giao hàng nhanh,muốn có nhiều lựa chọn; và những điều này vẫn sẽ đúng trong mười năm nữa.”Đó là những gì Jeff Bezos đã chia sẻ.

Cách nấu món súp đá

Là cách để đưa những ý tưởng táo bạo thành hiện thực. Bạn có một ý tưởng táo bạo. Bạn hãy thuyết phục các nhà đầu tư, hãy tìm nguồn lực để tham gia vào thực hiện ý tưởng đó. Cách nấu món súp đá chính là ý tưởng cho chương trình truyền hình “Shark Tank” – Thương vụ bạc tỷ đang rất nóng hiện nay trong giới khởi nghiệp, kinh doanh. 

Các định luật của Peter (Peter’s Laws)

Tác giả đã đưa ra 28 quy luật về “Tín ngưỡng về một tư duy kiên trì và đam mê”, đọng lại trong tôi là những quy luật sau: 

1. Bất kể điều gì đi sai hướng, hãy điều chỉnh nó!

2. Khi phải lựa chọn – hãy chọn cả hai!

3. Làm theo sách vở… nhưng hãy là tác giả!

4. Nếu không thể thắng, hãy đổi luật chơi!

5. Nếu không thể đổi luật chơi, hãy phớt lờ nó. 

6. Khi thiếu sự thử thách, hãy tự tạo ra chúng. 

7. Lời từ chối chỉ đơn giản là hãy bắt đầu ở một cấp độ cao hơn. 

8. Đừng đi khi bạn có thể chạy. 

9. Nếu bạn nghĩ điều gì là không thể, thì nó là không thể đối với bạn.

10. Chuyên gia là người nói cho bạn cách chính xác để không thể thực hiện điều gì đó.

11. Trước một ý tưởng đột phá là một ý nghĩ điên khùng.

12. Nếu bạn không thể đo lường nó, bạn sẽ không thể cái tiến nó.

13. Thất bại sớm, thất bại thường xuyên, thất bại hướng về phía trước.

Kinh doanh là gì? Công việc kinh doanh là làm những gì? Kinh doanh là tiền. Công việc kinh doanh là mua bán hàng hóa, dịch vụ để sinh lợi nhuận.

Hẳn là thế rồi.

Nhưng bản chất của kinh doanh, theo cách định nghĩa của John C. Maxwell, lại giản dị đến bất ngờ: Giúp đỡ.

Như Peter H. Diamandis viết trong cuốn BOLD: How to Go Big, Creat Wealth and Impact the World: “cách tốt nhất để trở thành tỉ phú chinh là giải quyết được vấn đề của hàng tỉ người.”. Kinh doanh luôn đơn giản là việc một người, một nhóm người, một công ty đưa ra các giải pháp để giúp đỡ người khác giải quyết các khó khăn, các vấn đề mà họ đang gặp phải. Nhìn nhận “Kinh doanh” ở góc độ này, tự chúng ta thấy công việc kinh doanh thật nhiều ý nghĩa.

Pixar là hãng đầu tiên đưa công nghệ vào sản xuất một bộ phim hoạt hình, và làm thay đổi ngành điện ảnh thế giới. Nhưng người xem nhớ đến các bộ phim của Pixar không phải ở phần hình ảnh, mà lả ở câu chuyện của phim. Họ sẽ nhớ mãi về bộ phim vì nó chạm đến những cảm xúc sâu kín nhất của họ, lấy đi những giọt nước mắt, hoà vào phút giây hạnh phúc hạnh phúc tuyệt vời của nhân vật trong phim. Trong Finding Dory, tôi đã không thể cầm được nước mắt khi chứng kiến hình ảnh bố mẹ của Dory đã dành trọn cả cuộc đời mình đề xếp những vỏ thành những con đường dẫn về nhà, với niềm tin, hi vọng Dory, đứa con với chứng mất trí nhớ tạm thời, đã bị thất lạc, có thể tìm được về nhà. Cảm xúc đó cứ sống mãi trong tôi.

Trong kinh doanh cũng vậy. Công việc giúp đỡ rõ ràng là đáng quý, nhưng cách thức và thái độ của người giúp còn quan trọng hơn rất nhiều. Mang lại cho khách hàng những trải nghiệm tuyệt vời, chạm đến cảm xúc của họ, sẽ khiến họ không những nhớ mãi, mà còn nói điều đó với nhiều người.

Nhắc đến dịch vụ khách hàng, không thể bỏ qua Zappos, một công ty bán hàng qua mạng được Amazon mua lại với giá 1,2 tỉ đô la vào năm 2009. Văn hoá phục vụ của Zappos được Tony Hsieh, CEO, nói đến rất chi tiết trong cuốn tự truyện “Delivering Happiness” – cuốn sách xếp thứ 1 trong các sách về Dịch vụ khách hàng; xếp thứ 5 trong các sách về Marketing và Bán hàng; và xếp thứ 7 trong các sách về Quản lý (theo đánh giá của Amazon.com).

Khách hàng của Zappos đặt hàng qua qua website sẽ được giao hàng miễn phí, trong trường hợp họ không thích hoặc không đi vừa đôi giày đó, họ cũng sẽ không phải trả phí cho việc đổi trả. Họ cũng có thể yêu cầu mang nhiều hơn một kiểu giày đến để họ chọn, lấy đôi họ ưng và trả những đôi còn lại. Trên website, Zappos thông báo sẽ giao hàng trong khoảng 2-4 ngày, nhưng họ luôn cố gắng giao hàng sớm hơn thời hạn đó, có những đơn hàng, người mua đặt 10h đêm hôm trước, 8h sáng hôm sau họ đã nhận được hàng.

Điều này là một trải nghiệm bất ngờ, khiến khách hàng nhớ mãi và kể cho bạn bè của mình.

Với quan điểm của Tony, chi phí cho việc đổi trả đó sẽ được xem như chi phí tiếp thị.

“Cởi mở và chân thật trong giao tiếp là nền móng tốt nhất cho mọi mối quan hệ, nhưngphải nhớ rằng, không phải bằng cách bạn nói mà là cách bạn làm cho khách hàng cảmnhận được mới là quan trọng nhất” – Tony Hsieh.

Chưa khi nào dịch vụ khách hàng lại trở lên quan trọng như bây giờ. Văn hoá phục vụ khách hàng mà một công ty xây dựng được là vô giá, nó tạo nên thành công lâu dài, vững chắc cho công ty. Với tâm thế của những người đi giúp đỡ người khác giải quyết các khó khăn, hoàn thành công việc phức tạp của họ theo cách đơn giản, giúp họ có thêm nhiều thời gian hơn cho gia đình, hãy dành cho họ sự giúp đỡ tận tình nhất, khiến họ bất ngờ và nhớ về mình mãi mãi. Đó là cách mà các công ty tỉ đô đang lấy làm nền móng để xây dựng cho hoạt động kinh doanh của mình.

“Bạn sẽ không bao giờ có lợi thế về sản phẩm hoặc giá cả mãi mãi được, bởi chúng cóthể được đối thủ sao chép một cách dễ dàng. Nhưng có được văn hoá dịch vụ kháchhàng mạnh mẽ, bạn không thể bị sao chép” – Jerry Fritz.

@v2hao